Để có một “Steve Jobs Việt Nam”, chúng ta phải ngừng tư duy theo kiểu đẽo cày giữa đường và ngưng tôn vinh sự vâng lời như thước đo cao nhất của sự ưu tú. Thung lũng Silicon không tự nhiên sinh ra thiên tài; nó sinh ra một hệ sinh thái cho phép thiên tài được quyền thất bại mà không bị tước đoạt cơ hội làm lại.

Việt Nam không thiếu trí tuệ, nhưng chúng ta thiếu một hạ tầng dung túng cho những rủi ro cấu trúc. Sự vĩ đại không mọc lên từ một nền giáo dục đúc khuôn ra những người thợ gia công hoàn hảo, mà nảy mầm từ sự tò mò vô kỷ luật được hậu thuẫn bởi những dòng vốn kiên nhẫn. Muốn có những người thay đổi thế giới, trước hết phải dẹp bỏ thứ văn hóa sợ sai, gỡ trói những rào cản pháp lý đang bóp nghẹt sự đổi mới từ trong trứng nước, và chấp nhận rằng đột phá thực sự ban đầu luôn mang hình hài của sự nổi loạn.

Chúng ta không cần thêm những hội thảo truyền cảm hứng hay những khẩu hiệu sáo rỗng. Chúng ta cần những “sandbox” thể chế thực thụ và những tay chơi dám cược vào sự điên rồ. Steve Jobs hay Elon Musk không xuất hiện nhờ những lời cầu nguyện hay tinh thần vượt khó đơn thuần; họ là kết quả tất yếu của một hệ thống được thiết kế để biến rủi ro tột độ thành đòn bẩy vĩ đại.